بی وای دی شارک (6) پرمیوم

بی وای دی یا همان مخفف Build Your Dreams از آن دسته خودروسازانی است که مسیرش با بسیاری از برندهای قدیمی صنعت خودرو تفاوت دارد. این شرکت در سال ۱۹۹۵ در شنژن چین تأسیس شد و فعالیتش را نه از ساخت خودرو، بلکه از تولید باتری‌های قابل شارژ آغاز کرد. بی وای دی ابتدا در حوزه باتری و سپس لوازم الکترونیکی فعالیت داشت و در سال ۲۰۰۳ وارد صنعت خودرو شد؛ یعنی بخش مهمی از هویت امروزی آن از پیوند میان تجربه قدیمی شرکت در باتری و فناوری‌های جدید قوای محرکه شکل گرفته است. 

در سال‌های بعد، بی وای دی تمرکز بسیار جدی‌تری روی خودروهای برقی و هیبریدی گذاشت و به‌تدریج از یک خودروساز کوچک چینی به یکی از بازیگران مهم بازار خودروهای انرژی نو تبدیل شد. توسعه فناوری‌هایی مانند Blade Battery، معماری‌های اختصاصی برقی و سامانه‌های هیبریدی DM بخشی از همین مسیر است؛ مسیری که باعث شده امروز BYD حضور گسترده‌ای در بازارهای بین‌المللی داشته باشد. طبق اطلاعات رسمی خود شرکت، محصولات انرژی نو BYD در بیش از ۱۲۰ کشور حضور دارند. 

اما ورود به بخش پیکاپ‌ها داستان متفاوتی داشت. پیکاپ، برخلاف بسیاری از سگمنت‌های شهری، بازاری کاملاً متفاوت، خشک و تا حد زیادی سنتی است؛ مشتری این کلاس معمولاً علاوه بر امکانات و فناوری، از خودرو قابلیت حمل بار، استحکام، توانایی در مسیرهای خارج جاده و دوام در استفاده‌های سخت را انتظار دارد. به همین دلیل ورود یک برند شناخته‌شده در حوزه خودروهای انرژی نو به چنین بازاری، تصمیم ساده‌ای نبود.

این شرکت در سال ۲۰۲۴ رسما با شارک وارد این میدان شد و آن را به‌عنوان اولین پیکاپ تاریخ بی وای دی معرفی کرد. نخستین رونمایی جهانی خودرو در ۱۴ مه ۲۰۲۴ در مکزیک انجام شد و بی وای دی از همان ابتدا شارک را محصولی برای بازارهای جهانی معرفی کرد؛ نه صرفاً یک پیکاپ مخصوص بازار چین. این خودرو همچنین نخستین تجربه BYD در ترکیب فناوری پلاگین‌هیبرید DMO Super Hybrid Off-road با ساختار یک پیکاپ دو دیفرانسیل بود. 

همین موضوع، شارک را از همان ابتدا به محصولی مهم برای بی وای دی تبدیل کرد؛ چراکه این شرکت حالا باید در بازاری با رقبای باسابقه و قدرتمند وارد می‌شد که سال‌هاست پیکاپ‌های کار و تجاری و آفرودی تولید می‌کنند. در مقابل، BYD تصمیم گرفت به‌جای دنبال کردن همان نسخه سنتی پیکاپ‌های بنزینی و دیزلی، برقی‌سازی و فناوری هیبریدی را به نقطه تمایز اصلی محصولش تبدیل کند؛ رویکردی که قرار است در ادامه با جزئیات بیشتری بررسی کنیم.

در بازارهای مختلف، شارک با نام Shark 6 و حتی برای بازار داخلی چین با برند Fangchengbao یا همان لئوپارد با همین نام شارک نیز عرضه شده و نسخه مورد بررسی ما تیپ Premium است؛ یک پیکاپ دوکابین پنج‌نفره که در کنار نسخه‌های دیگر این خانواده قرار می‌گیرد. تمرکز اصلی ما نیز روی همین نسخه رایج‌ترِ Premium و محتمل‌تر برای حضور در بازار ایران خواهد بود و به تفاوت‌های نسخه Performance و تیپ تجاری با ساختار کابین متفاوت در بخش‌های مربوط به خودشان خواهم پرداخت.

طراحی ظاهری BYD شارک

BYD در طراحی شارک از همان ابتدا سراغ زبان طراحی متفاوتی نسبت به پیکاپ‌های سنتی رفته؛ محصولی که باید هم ابهت و استحکام یک پیکاپ آفرودی را داشته باشد و هم از المان‌های مدرن محصولات جدید BYD استفاده کند. نتیجه، بدنه‌ای بزرگ و عضلانی با حجم‌های نسبتاً ساده اما خطوط و شکست‌های مشخص است که در مجموع ظاهر آن را خشن، مدرن و تا حدی آینده‌نگر کرده است.

در نمای جلو، مهم‌ترین عنصر همان نوشته بزرگ BYD روی بخش مرکزی جلوپنجره است که به‌جای لوگوی کوچک و متعارف برندها، بخش قابل توجهی از عرض خودرو را به خود اختصاص داده. در دو طرف آن چراغ‌های LED با فرم نسبتاً باریک قرار گرفته‌اند و طراحی سپر نیز با خطوط افقی و قطعات مشکی، چهره‌ای عریض و مستحکم به خودرو داده است. فرم کاپوت نیز با حجم‌دهی قابل توجه، به این حس عضلانی کمک می‌کند.

در نمای جانبی، ابعاد بزرگ شارک بیش از هر جای دیگری خودش را نشان می‌دهد. خودرو ۵۴۵۷ میلی‌متر طول، ۱۹۷۱ میلی‌متر عرض و ۱۹۲۵ میلی‌متر ارتفاع دارد و فاصله محوری آن به ۳۲۶۰ میلی‌متر می‌رسد.

فرم کابین نسبتاً کشیده، گلگیرهای برجسته، رکاب‌های جانبی و رینگ‌های ۱۸ اینچی در نسخهPremium ، ظاهر یک پیکاپ واقعی را حفظ کرده‌اند؛ در عین حال طراحی ستون‌ها و سقف، فرم نسبتاً نرم‌تری نسبت به پیکاپ‌های کاملاً سنتی دارد. بخش بار نیز ۱۲۰۰ لیتر ظرفیت دارد و طول فضای بار به ۱۵۲۰ میلی‌متر می‌رسد.

در عقب، طراحی همچنان بر پهن و عضلانی نشان دادن خودرو تأکید دارد. چراغ‌های عمودی در دو طرف بخش بار قرار گرفته‌اند و دربِ فضای بار با فرم ساده و بزرگ، بیشتر روی کاربردی بودن تمرکز دارد. در مجموع، شارک تلاش نمی‌کند ظاهر یک پیکاپ کلاسیک را عیناً تقلید کند؛ بلکه ترکیبی از زبان طراحی مدرن BYD، فرم یک پیکاپ دوکابین و اِلِمان‌های آفرودی را به نمایش می‌گذارد.

تفاوت نسخه تجاری (کابین شاسی) و معمولی بی وای دی شارک

در خانواده Shark 6 یک نسخه Cab Chassis نیز وجود دارد که به‌جای اتاق بار یکپارچه نسخه Premium و Performance، بخش عقب متفاوتی دارد و برای نصب تجهیزات و کاربری‌های مختلف طراحی شده است. به همین دلیل طول بدنه این نسخه در مشخصات جدید به ۵۴۱۳ میلی‌متر می‌رسد، در حالی که Premium و Performance هر دو ۵۴۵۷ میلی‌متر طول دارند.

در نتیجه، تمرکز طراحی نسخه Premium همچنان روی یک پیکاپ دوکابین پنج‌نفره با فضای بار مستقل است؛ در حالی که نسخه Cab Chassis بیشتر ماهیت کاری و کاربری‌محور دارد.

مشخصات فنی و قابلیت‌های آفرودی شارک بی وای دی

قلب فنی شارک 6 Premium یک مجموعه پلاگین‌هیبریدی از معماریDMO Super Hybrid است؛ یعنی برخلاف پیکاپ‌های متداول که انتقال نیرو عمدتاً بر عهده یک موتور احتراقی و یک گیربکس مکانیکی است، در اینجا موتور بنزینی، دو موتور برقی و باتری Blade در یک مجموعه واحد با هدف تأمین هم‌زمان توان، راندمان و قابلیت چهارچرخ محرک کار می‌کنند BYD برای این خودرو از آرایش i-AWD هوشمند خود استفاده کرده و سیستم محرکه آن را Dual Mode Off-road Super Hybrid معرفی می‌کند.

در نسخه مورد بررسی، موتور بنزینی ۱.۵ لیتری توربوشارژ با کد BYD476ZQF قرار گرفته که حداکثر ۱۳۵ کیلووات، معادل حدود ۱۸۴ اسب‌بخار قدرت و ۲۶۰ نیوتن‌متر گشتاور تولید می‌کند؛ موتوری که قبلاً با اعداد و ارقام اندک متفاوت روی لئوپارد 5 هم دیده بودیم. این موتور از نوع مخصوص قوای محرکه هیبریدی است و در معماری DMO نقش موتور احتراقی سیستم را بر عهده دارد. نکته مهم این است که اعداد مربوط به موتور بنزینی را نباید با خروجی نهایی سیستم یکی دانست، چرا که دو موتور برقی نیز مستقیماً در تولید نیروی محرکه نقش دارند.

موتور برقی محور جلو از نوع سنکرون آهنربای دائم است و ۱۷۰ کیلووات، معادل حدود ۲۲۷ اسب‌بخار قدرت و ۳۱۰ نیوتن‌متر گشتاور تولید می‌کند. در محور عقب نیز یک موتور برقی دیگر از همین نوع قرار دارد که ۱۵۰ کیلووات، حدود ۲۰۱ اسب‌بخار قدرت و ۳۴۰ نیوتن‌متر گشتاور در اختیار خودرو قرار می‌دهد. بنابراین هر دو محور به‌صورت مستقل توسط موتورهای برقی تغذیه می‌شوند و همین آرایش، پایه اصلی سیستم چهارچرخ محرک شارک را تشکیل می‌دهد.

خروجی ترکیبی اعلام‌شده برای نسخه Premium به ۳۲۱ کیلووات، معادل حدود ۴۳۰ اسب‌بخار و ۶۵۰ نیوتن‌متر می‌رسد. بنابراین با وجود اینکه مجموع ساده اعداد سه موتور به عدد بالاتری می‌رسد، عدد ۳۲۱ کیلووات و ۶۵۰ نیوتن‌متر همان خروجی ترکیبی رسمی سیستم است که باید ملاک قرار گیرد. شتاب صفر تا صد کیلومتر بر ساعت نیز ۵.۷ ثانیه اعلام شده؛ عددی بسیار قابل توجه برای پیکاپی با وزن خالص ۲۷۱۰ کیلوگرم.

باتری این خودرو از تکنولوژِ بلید بی وایدی بهره برده و با ظرفیت حدود ۲۹.۶ کیلووات‌ساعت در کنار باک سوخت با ظرفیت۶۰ لیتر می تواند برد تمام‌برقی 100 کیلومتری در چرخه NEDC و برد ترکیبی ۸۰۰ کیلومتری را برای نسخه Premium فراهم کند. در شرایطی که شارژ باتری پایین آمده و کمتر از ۲۵ درصد باشد، مصرف ترکیبی اعلام‌شده ۷.۹ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر است؛ در وضعیت شارژ بالاتر، عدد اعلامی به ۲ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر می‌رسد. بنابراین برای قضاوت درباره مصرف واقعی، باید توجه داشت که عدد ۲ لیتر به شرایط چرخه و میزان شارژ باتری وابسته است و با تخلیه باتری، عدد ۷.۹ لیتر معیار نزدیک‌تری برای مقایسه خواهد بود.

از نظر معماری شاسی نیز شارک با پیکاپ‌های مرسوم تفاوت‌هایی دارد. تعلیق جلو و عقب هر دو از نوع Double Wishbone هستند و در هر دو محور از ترمزهای دیسکی خنک‌شونده استفاده شده است. نسخه Premium روی رینگ‌های آلیاژی ۱۸ اینچی و تایرهای 265/65 R18 قرار می‌گیرد و تایر زاپاس سایز اصلی نیز برای آن در نظر گرفته شده است.

قابلیت‌های آفرودی بی وای دی شارک

با توجه به ماهیت  شارک، بخش مهمی از مشخصات آن به قابلیت‌های خارج جاده اختصاص دارد. فاصله کف خودرو از زمین در حالت بدون بار ۲۳۰ میلی‌متر است، زاویه ورود ۳۱ درجه، زاویه خروج ۱۹.۳ درجه و زاویه شکست یا Ramp-over برابر ۱۷ درجه اعلام شده است. حداکثر عمق عبور از آب نیز ۷۰۰ میلی‌متر است. این اعداد نشان می‌دهند که BYD صرفاً یک پیکاپ با قوای محرکه هیبریدی نساخته و قابلیت حرکت در مسیرهای خارج جاده را نیز در معماری خود لحاظ کرده است.

برای مسیرهای مختلف نیز سه حالت رانندگی آفرودی Mud، Sand و Snow در نظر گرفته شده است. در کنار این حالت‌ها، سیستم‌هایی مانند Hill Hold Control، Vehicle Dynamic Control، Hill Descent Control و غیره نیز به مدیریت خودرو در مسیرهای شیب‌دار و سطوح کم‌اصطکاک کمک می‌کنند.

از نظر حمل و یدک‌کشی، نسخه Premium از شارک حداکثر ۲۵۰۰ کیلوگرم ظرفیت یدک‌کشی با ترمز تریلر و ۷۵۰ کیلوگرم بدون ترمز تریلر دارد. ظرفیت فضای بار نیز ۱۲۰۰ لیتر اعلام شده و وزن ناخالص مجاز خودرو به ۳۵۰۰ کیلوگرم می‌رسد.

فرآیند شارژ و سیستم‌های باتری و انرژی نو بی وای دی شارک

Shark 6 فقط یک پیکاپ هیبریدی برای کاهش مصرف نیست و از قابلیت‌های انرژی دوطرفه نیز بهره می‌برد. در خودرو V2L با خروجی ۲۳۰ ولت وجود دارد و آداپتور V2L نیز ارائه می‌شود؛ بنابراین خودرو می‌تواند در شرایط مناسب نقش یک منبع برق قابل حمل را نیز ایفا کند. شارژ AC با توان اسمی ۷ کیلووات و شارژ سریع DC از طریق پورت CCS2 با توان ۵۵ کیلووات انجام می‌شود و کابل شارژ قابل حمل پرتابل نیز برای این خودرو در نظر گرفته شده است. سیستم بازیابی انرژی ترمز نیز بخشی از مجموعه قوای محرکه است.

تفاوت نسخه Performance و پریمیوم بی وای دی شارک

در نسخه Performance، BYD از موتور بنزینی حجیم‌تر ۲ لیتری توربوشارژ با کد BYD487ZQD استفاده کرده که ۱۸۰ کیلووات (241 اسب بخار) و ۳۸۰ نیوتن‌متر تولید می‌کند. موتور برقی جلو نیز به ۲۰۰ کیلووات و ۳۶۰ نیوتن‌متر ارتقا پیدا کرده است و خروجی ترکیبی سیستم به ۳۵۰ کیلووات، حدود ۴۷۰ اسب‌بخار، و ۷۰۰ نیوتن‌متر می‌رسد و شتاب صفر تا صد آن نیز ۵.۵ ثانیه اعلام شده است. این نسخه همچنین سقف ظرفیت یدک‌کشی تریلرهای ترمزدار را به ۳۵۰۰ کیلوگرم افزایش می‌دهد.

بنابراین نسخه Performance صرفاً یک تیپ ظاهری یا آپشنال نیست و در بخش قوای محرکه، واقعاً مشخصات متفاوتی دارد.

امکانات ایمنی و رفاهی بی‌وای‌دی شارک

در بخش ایمنی، شارک 6 Premium مجموعه کاملی از تجهیزات فعال و غیرفعال را در اختیار سرنشینان قرار می‌دهد. مهم‌ترین بخش، مجموعه کیسه‌های هواست که در کنار سامانه‌های کنترل پایداری و تجهیزات پایه ایمنی، سطح مناسبی از حفاظت را برای سرنشینان فراهم می‌کند ABS، EBD، کنترل پایداری الکترونیکی، کنترل کشش، کنترل حرکت در سربالایی و سراشیبی و پایش فشار باد تایرها نیز در فهرست تجهیزات این نسخه قرار دارند.

در بخش کمک‌راننده، مجموعه‌ای از سیستم‌های ADAS در نظر گرفته شده که از جمله آنها می‌توان به کروز کنترل تطبیقی، ترمز اضطراری خودکار، هشدار و جلوگیری از خروج از خط، هشدار برخورد از جلو، پایش نقاط کور و هشدار ترافیک متقاطع عقب اشاره کرد. سیستم تشخیص علائم ترافیکی و هشدار باز کردن درب نیز از دیگر تجهیزات این مجموعه هستند.

برای کنترل اطراف خودرو نیز شارک 6 به دوربین ۳۶۰ درجه مجهز شده و سنسورهای پارک جلو و عقب نیز در اختیار راننده قرار دارند. این مجموعه در کنار ابعاد بزرگ خودرو، دید بهتری از محیط اطراف در هنگام مانورهای سرعت پایین فراهم می‌کند.

یکی از مهم‌ترین نقاط قوت شارک 6، سطح تجهیزات رفاهی و فناوری آن است. در کابین، نمایشگر مرکزی بزرگ لمسی، کلاستر دیجیتال، هدآپ دیسپلی (HUD)، شارژر بی‌سیم تلفن همراه و اتصال Apple CarPlay و Android Auto قرار گرفته‌اند. سیستم صوتی نیز با مجموعه‌ای از 11 بلندگو از برند با سابقه Dynaudio ارائه می‌شود و فرمان چندمنظوره، و استارت دکمه‌ای از دیگر تجهیزات کابین هستند.

صندلی‌های جلو از تنظیمات برقی و گرم‌کن و سردکن بهره می‌برند و سیستم تهویه مطبوع اتوماتیک، ورود بدون کلید، آینه‌های جانبی تاشوی برقی، سنسور باران و نور و چراغ‌های LED و… نیز بخشی از تجهیزات رفاهی خودرو هستند.

در کنار تجهیزات معمول، ماهیت پلاگین‌هیبرید شارک باعث شده امکانات مرتبط با انرژی نیز در آن اهمیت داشته باشند؛ V2L یکی از همین قابلیت‌هاست که اجازه می‌دهد خودرو از انرژی ذخیره‌شده در باتری برای تأمین برق تجهیزات خارجی استفاده کند؛ قابلیتی که به‌خصوص در سفر و استفاده‌های خارج جاده می‌تواند کاربردی باشد.

از نظر ایمنی نیز شارک 6 یک پشتوانه مهم دارد و موفق به کسب ۵ ستاره ایمنی ANCAP استرالیا شده است. بنابراین در کنار فهرست قابل توجه تجهیزات کمک‌راننده و سیستم‌های ایمنی، این پیکاپ یک نتیجه معتبر از آزمون تصادف نیز در کارنامه خود دارد.

بی وای دی شارک در بازار ایران و مقایسه با رقبا

بی وای دی  با شارک وارد بازاری شده که برخلاف بخش بزرگی از بازار خودروهای انرژی نو، هنوز به‌شدت تحت سلطه پیکاپ‌های سنتی و باسابقه قرار دارد. با این حال، این خودرو تلاش کرده با ترکیب قوای محرکه پلاگین‌هیبرید، چهارچرخ محرک، قابلیت‌های آفرودی و سطح بالای تجهیزات تعریف متفاوتی از یک پیکاپ مدرن ارائه دهد.

در بازار ایران، دانگ‌فنگ Z9 را می‌توان نزدیک‌ترین رقیب مستقیم شارک دانست؛ به‌خصوص که نسخه پلاگین‌هیبرید آن نیز در آستانه ورود به بازار قرار دارد. هر دو محصول از فناوری هیبریدی برای کاهش مصرف و افزایش بهره‌وری استفاده می‌کنند و در عین حال، ساختار دو دیفرانسیل و قابلیت‌های خارج جاده را حفظ کرده‌اند. با این حال رقابت میان آنها صرفاً به قدرت موتور یا تعداد آپشن‌ها محدود نمی‌شود و قیمت، خدمات پس از فروش، تیراژ واردات و توانایی واقعی در آفرود می‌تواند تعیین‌کننده باشد.

شارک در مقابل، برگ برنده مهمی در تجربه و اعتبار BYD در حوزه خودروهای برقی و هیبریدی دارد. این شرکت سال‌هاست بخش قابل توجهی از تمرکز خود را روی باتری و قوای محرکه برقی گذاشته و حالا همان تجربه را وارد کلاس پیکاپ کرده است. از طرف دیگر، Z9 نیز با پشتوانه همکاری دانگ‌فنگ و نیسان برند باسابقه ژاپنی در تولید خودروهای شاسی مستقل و آفرودی و ساختار سنتی‌تر، می‌تواند برای بخش دیگری از خریداران جذاب باشد.

در نهایت، بی وای دی شارک پریمیوم روی کاغذ ترکیب بسیار جذابی از توان ۴۳۰ اسب‌بخاری، گشتاور ۶۵۰ نیوتن‌متری، انتقال قدرت چهارچرخ محرک، قابلیت شارژ سریع، برد ترکیبی بالا، تجهیزات رفاهی فراوان و توانایی‌های آفرودی ارائه می‌دهد. کسب ۵ ستاره ANCAP نیز به این مجموعه اضافه می‌شود و باعث می‌شود با محصولی صرفاً نمایشی و آپشن‌محور طرف نباشیم.

اما سرنوشت این پیکاپ در ایران بیش از هر چیز به نحوه عرضه آن بستگی خواهد داشت؛ قیمت نهایی، تیراژ واردات، تأمین قطعات و خدمات پس از فروش می‌توانند مشخص کنند که شارک واقعاً به یک گزینه جدی در بازار پیکاپ‌های ایران تبدیل می‌شود یا صرفاً یکی دیگر از محصولات جذاب اما کم‌تیراژ بازار باقی خواهد ماند.