1. خانه
  2. اخبار خودرو
  3. خودروسازان داخلی
  4. در کشور ما، تولید خودرو به صرفه است یا واردات؟

در کشور ما، تولید خودرو به صرفه است یا واردات؟

23 آذر 1399
  • 16
  • 1394

صنعت خودرو کشور برای تولید ۱.۵ میلیون خودرو سالانه به ۳.۵ میلیارد دلار ارز برای تامین قطعات و لوازم یدکی نیازمند است، در حالی که واردات این میزان خودرو حداقل ۱۵ میلیارد دلار نیاز دارد.

هر چه زمان می گذرد، دیدگاه مردم دنیا نسبت به خودرو از یک وسیله ی صرف برای جابه‌جایی فراتر رفته و انتظاراتی چون راحتی، کارکرد، سرعت، امنیت، جایگاه اجتماعی و... بر آن افزوده می شود. با چنین نگاهی بار مسوولیت خودروسازان هر روز نسبت روز قبل بیشتر شده و خودرو نیز نقش غیر قابل انکاری را در زندگی مردم جهان ایفا می کند.

 

نکته ی مهم تر اینکه این صنعت، محرک صنایع مختلفی مانند فولاد، آهن، آلومینیوم، مس، پلاستیک، شیشه، منسوجات، تراشه‌های کامپیوتری، برق، الکترونیک، لاستیک و موارد مشابه است، در نتیجه دولت‌ها برای صنعت خودرو اهمیت ویژه‌ای قائلند چرا که از یک سو بخش مهمی از درآمدهای کشور را تشکیل می دهد و از دیگر سو همواره از صنعت خودرو به عنوان نشانه ی قدرت، عظمت و افتخار یاد می کنند. از همین روی است که  در مواقع بحران، دولت ها از این صنعت حمایت کرده و مانع زمینگیر شدن آن می شوند.

صنعت خودرو به لحاظ اهمیت، وسعت و کسب و کار در رتبه ی هفتم اقتصاد بزرگ دنیا قرار دارد. یک شرکت خودروسازی در نگاه کلی دارای بخش‌های طراحی، توسعه، تولید و فروش لوازم نقلیه موتوری است که شامل همه اجزای موتور، سیستم تعلیق، بدنه، تزئینات داخلی و خارجی می‌شود. محصولات اصلی این صنعت خودروهای سواری و کامیون‌های سبک شامل وانت، ون و انواع خودرو‌های شاسی بلند و وسایل نقلیه تجاری را در بر می گیرد.

این درست است که تولید خودرو در هر کشوری جدا از سود آوری اشتغال نیز ایجاد می کند و باعث می شود سایر صنایع وابسته به خودرو نیز فعال بمانند ولی آیا تولید خودروی بی کیفیت که سودآوری مستقیم هم ندارد تا کی می تواند به بهانه اشتغال زایی ادامه داشته باشد .

براساس مطالعات انجام‌شده، خودروسازی در جهان یک صنعت استراتژیک بوده و دارای زنجیره ارزش است. زنجیره ارزش خودرو به دو بخش بالادستی و پایین‌ دستی تقسیم می‌شود؛ در بخش بالادستی تمرکز بر تامین و تولید خودرو است و در بخش پایین دستی بر فعالیت‌های فروش و خدمات پس از فروش متمرکز شده است. بخش بالادستی شامل توسعه ی محصول، قطعه‌سازی و خودروسازان بوده و بخش پایین‌ دستی شامل فروش خودروهای جدید، خدمات پس از فروش، بازیافت و تولید مجدد، صادرات، خودروهای کارکرده و موارد مشابه پلت‌فرم که این فعالیت‌ها به کمک کسب‌وکارهای لجستیک، توسعه ی زیرساخت‌ها، مالی، بیمه و همچنین تکنولوژی اطلاعات است.

 

202.jpg

تاثیر صنعت خودرو در اقتصاد جهانی 

در همه ی کشورهای دنیا از صنعت خودرو تحت عنوان صنعت مادر یاد می شود. چرا که این صنعت منشا و موتور حرکت بسیاری از صنایع ریز و درشت و بهره گیری از انواع آلیاژها و فلزات معدنی است؛ به عبارتی از نخ و پارچه و شیشه و لاستیک و ... گرفته تا انواع مواد فلزی و غیر فلزی در این خودرو نقش دارد. به همین علت است که وقتی بحران به جان صنعت خودروسازی کشوری رخنه می کند، سایر صنایع نیز بالندگی خود را از دست داده و رفته رفته دچار رکود می شوند.

حتی در سرمایه گذاری های بورسی و مشابه آن نیز، خودروسازان و شرکت های وابسته، پیشران رشد و پویایی شاخص های کل به شمار می روند. آمارهایی که از سوی سازمان های بین المللی در مورد «جایگاه صنعت خودرو در اقتصاد جهانی سال 2018» منتشر گردیده، خود گویای نقش و اهمیت بالای این صنعت در اشتغالزایی و رونق اقتصادی جوامع است؛ از این رو به چند نمونه ی مهم از آمارهای ارائه شده اشاره می کنیم:

تولید 96 میلیون دستگاه خودرو در سال 2018
گردش مالی بیش از 3000 میلیارد دلار
صادرات 1400 میلیارد دلار (سهم 8 درصدی از صادرات کل) در سال 2018
1.3 میلیارد دستگاه خودرو در حال تردد ( شمار خانواده ها 2.5 میلیارد و تلفن هوشمند 3.3 میلیارد دستگاه)
خودروسازی صنعتی برای تجاری سازی بسیاری از تکنولوژی های روز دنیا
یکی از پیشران های مهم اقتصاد جهانی به لحاظ ارتباط گسترده با سایر صنایع
اشتغال بیش از 60 میلیون نفر به صورت مستقیم و غیر مسقیم
کسب جایگاه نخست از لحاظ میزان و جایگاه سوم از بعد هزینه


* نقش خودروسازان داخلی در چرخه ی اقتصاد کشور

بیشترین میزان تولید ناخالص ملی ایران متکی به نفت است اما در بخش صنایع یکی از مهم ترین‌ها صنعت خودروسازی کشور است که طی چندین سال گذشته و پیش از تحریم های اخیر توانست رشد خوبی را تجربه کند. 

 آمارها نشان می‌دهد که طی سال های اخیر صنعت خودروسازی سهم  21 درصدی در ایجاد ارزش افزوده و همچنین سهم 4 درصدی در تولید ناخالص داخلی داشته است و به نوعی یک موتور محرک برای صنعت کشور محسوب می‌شود، به طوری که نقش خودروسازی در رشد اقتصادی سالانه و تولید ناخالص داخلی به مرور زمان پررنگ تر گردید.

بدیهی است که در طول تاریخ 40 ساله ی پس از انقلاب، تحریم ها و سنگ اندازی های غرب علیه ایران، همواره حرکت خودروسازان داخلی را با دست اندازها و پیچ و خم های فراوانی مواجه ساخته و از شتاب و روند صعودی آن کاسته است، اما هرگز نتوانسته این صنعت پویا و رو به جلو را متوقف سازد.

1.jpg

شاید این پرسش، اذهان عمومی را به خود مشغول کند که چرا می بایست تحریم ها تا این اندازه تاثیرات مخربی بر صنایع ما داشته باشد؛ مگر خودروسازان کشور دم از خودکفایی و ... نمی زنند؟ سوال دیگری که مطرح می باشد این است که قبل از آغاز تحریمها خودروسازان از زمان شروع آنها خبر داشتند چرا تدابیر لازم و کافی اندیشیده نشد ؟ چرا به سراغ شرکای جدید که با تحریمها مشکل نداشتند نرفتند ؟چرا در خودروسازان داخلی سعی نشد با بهره وری سعی در بهینه سازی خود داشته باشند ؟

در پاسخ به این پرسش ها باید اذعان داشت که بسیار دور از انتظار است که یک خودروساز بزرگ در سطح جهان تمامی قطعات محصولاتش را خودش و یا در داخل کشورش تامین کند.حتی کشورهایی که دارای پیشرفته ترین تجهیزات و تکنولوژی‌های تولیدخودرو هستند مانند آلمان، فرانسه، ژاپن و آمریکا نیز تمامی قطعات مورد نیازشان را در کشور خود تولید نمی‌کنند و بخشی از آن‌ها را از طریق تولیدکنندگان بین المللی تامین می‌کنند. زیرا تولید تمامی قطعات در کشور مبدا به لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه نخواهد بود و همچنین برخی از مواد اولیه ی ساخت قطعات، وارداتی بوده و در بسیاری از کشورهای سازنده تولید و یا استخراج نمی شود. با این اوصاف چنانچه خودروسازان بزرگ دنیا نیز با چنین تحریم های ناجوانمردانه ای مواجه شوند، به طور حتم، همچون خودروسازان ایرانی در تولید و ادامه ی حیات اقتصادی خود دچار بحران و چه بسا بن بست خواهند شد. 

 پس این انتظار همچنان وجود دارد که در شرایط تحریم حرکت صنعت خودروسازی نزولی شود و تا رفع این مشکل، شاید نتوان رشد سالیانه ی 20 تا 30 درصدی را برای آن متصور شد.

حال با توضیحات ارائه شده چنانچه تحریم های اخیر را کنار بگذاریم، تاثیر قابل توجه صنعت خودروسازی داخل بر اقتصاد کشورمان ایران تا سال 2018 غیر قابل انکار خواهد بود؛ بنابراین به صورت گذرا به شماری از آن ها اشاره می شود:

*ارزش 3 درصدی تولیدات صنعت خودرو نسبت به تولید ناخالص داخلی
*ارزش افزوده ی 13 درصدی صنعت خودرو از کل صنعت
*اشتغال زایی مستقیم و غیر مستقیم برای دست کم 840 هزار نفر
*سهم صنعت خودرو از کل سرمایه گذاری بخش صنعت، 15 درصد را شامل می شود.
*12 هزار میلیلرد تومان درآمدزایی برای دولت از طریق دریافت مالیات، عوارض و ...
*ارتباط مستقیم با 60 صنعت و به عبارتی پیشران اصلی اقتصادر و صنعت کشور
*8 درصد از ارزش سهم بازار سرمایه ی کشور
*ناوگان 22 میلیون دستگاه خودرو و رسیدن سرانه ی مالکیت خودرو در ایران به ازای هر هزار نفر 270 خودرو، که این روند رو به افزایش است.
*4 درصد مصرف واسطه ی خودروسازی از مصرف واسطه ی کل کشور
*ارزبری 3.5 میلیارددلاری در برابر واردات 15 میلیارد دلاری خودرو در صورت نبود خودروسازان داخلی

این مورد آخری به تنهایی ارزش وجودی صنعت خودرو داخلی را بوضوح نمایان می کند. در این زمینه به توضیحات جالب زیر دقتی بیشتری معطوف کنیم:

ما در کشورمان سالانه به 1.5 میلیون دستگاه خودرو غیر لوکس نیاز داریم. چنانچه بخواهیم این مقدار را از دیگر کشورها وارد کنیم، بابت هر دستگاه خودرو، دست کم به 10 هزار دلار ارز نیازمندیم. 10 هزار دلار را به 1.5 میلیون دستگاه ضرب کنید، 15 میلیارد دلار می شود. چنانچه ارز مورد نیاز برای واردات لوازم یدکی معادل 3.5 میلیارد دلار را هم به 15 میلیارد بیفزاییم، رقمی بالغ بر 18.5 میلیارد دلار را شامل خواهد شد.

حال اگر همین محاسبات را برای تولید داخلی 1.5 میلیون دستگاه در سال انجام دهیم چه اتفاقی خواهد افتاد؟

صنعت خودرو کشور برای تولید این مقدار خودرو سالانه به 3.5 میلیارد دلار ارز برای تامین قطعات و لوازم یدکی نیازمند است. وقتی عدد یاد شده از 18.5 میلیارد هزینه ی واردات کاسته می شود، 15 میلیارد دلار باقی می ماند که این رقم صرفه جویی شده را می توان در پروژه های توسعه ای کشور به کار انداخت؛ پروژه های مهمی که شاید به دلیل محدودیت های بودجه ای کشور و یا تحریم های تحمیل شده، سال ها در لیست انتظار باقی می مانند تا بلکه برای ایجاد و راه اندازی آنان گشایشی حاصل شود. اکنون با یک حساب و کتاب سر انگشتی چه پروژه هایی را می شود با 15 میلیارد دلار صرفه جویی شده، در کشور استارت زد؟

15 میلیارد دلار معادل هزینه ی راه اندازی 10 کارخانه ی فولاد 106 میلیون تنی است.
15 میلیارد دلار معادل هزینه ی راه اندازی 4 پالایشگاه 360 هزار بشکه ای است.
15 میلیارد دلار معادل هزینه ی راه اندازی 17 نیروگاه 1000 مگاواتی است
و...

سخن آخر

اینها نمونه های کوچکی از خدمات بیشماری است که می توان از محل ارز صرفه جویی شده ی تولید خودرو به اجرا در آورد. آیا از منظر شما مخاطب گرامی بهتر نیست به جای تهدید و تضعیف صنعت خودرو کشور، تلاش کنیم نقاط ضعف و موانع حرکت صنعت کشور را بر طرف ساخته، تا با توجه به پتانسیل های بسیار بالای آن اعم از نیروی انسانی متخصص و تکنولوژی موجود، در آینده ای نه چندان دور شاهد رشد و بالندگی و توسعه ی این صنعت مادر باشیم؟ تنها برای رسیدن به نقطه ی ایده آل به ابزاری به نام «حمایت ملی» نیاز داریم.

 

 

منبع تسنیم



نظرات

  • احد احد (24 آذر 1399 ساعت 09:27)

    مردم یه ماه نخرند.به خاک سیاه مینشینند.اینا خوب میدونند که کسی ماشین های بی کیفیت اینها را نمیخره.بعد با هزار تا ترفند قیمت بازار .قیمت خودرو و قرعه کشی مردم ترغیب به خرید میکنند.

  • حسن حسن (24 آذر 1399 ساعت 07:39)

    با توجه به فرمایشات حضرت ایت الله علوی بروجردی باید با ازاد کردن ورود خودرو از خارج رقابت بوجود اورد تا کیفیت بالا رود نه اینکه 30 سال فقط یک مدل خودرو بی کیفیت تولید کرد و با قیمت نجومی به مردم فروخت

  • ببh ببh (24 آذر 1399 ساعت 05:01)

    اقلیتی دلال دارند سودهای افسانه ای میبرند از بازار خودرو، برای هدایت سرمایه مردم به سمت تولید و اقتصاد مولد از بزار کاذب خودرو، با این شرایط فعلی- یک راه سریع و منطقی و بشردوستانه است:
    آزادسازی واردات خودروی دست دوم با کارکرد زیر ده سال با تعرفه زیر 10% این بهترین و سریع ترین راه حل برای این معضل است.
    خودتان میدانید لابیها و دست های دلالها اجازه تولید یک پتلفرم اقتصادی ارزان مثل تیبا (سواری وانت سبک) نمیدهند در تیراژ دو میلیونی و قیمت زیر 5 هزار دلار! در حالی منطق این بود حتی تولید پراید یا پیکان متوقف نشود به بهانه محیط زیستی! کاشکی یک جو غیرت ترامپ داشتند که برای حمایت از تولید نفت امریکا زد زیر تمام پیمانهای محیط زیستی!
    بهانه ها محیط زیستی و ایمنی بگذارید کنار، باید تمام ناوگان کشور حتی خودروهای بالای سی سال را با نهضت تعمیر دوباره به چرخه کار آورد و اجازه ندهید این کالای مصرف تبدیل به چاه ویل سرمایه های مردم شود.

  • حقیقت مسکوت حقیقت مسکوت (24 آذر 1399 ساعت 03:53)

    جدا بحث تولید، با توجه به شرایط تحریم نامعلوم و فساد مافیایی اگر حاکمیت و دولت قصد رضایت و تامین حداقلی نیاز مردم دارد این پیشنهادها همین امرزو میتواند عملی کند تا شرایط رقابتی شود و انحصار شکسته شود:
    1- آزادی واردات خودروی دست دوم با کارکرد زیر ده سال- چه با انتقال ارز یا بدون انتقال ارز
    2- باید یک پتلفرم ارزان اقتصادی مثلا سمند جایگزین همه انواع خودروهای سبک در تمام کارخانه ها شود با انواع سواری و وانت با تیارژ دو میلیونی
    3- توقف تمام برنامه های اجباری اسقاط خودرو، مگر اشخاص بخواهند خودشان اسقاط کنند و میتواند شرایط تسهیلی ترجیحی مثل وام برای اسقاطدر نظر گرفت
    4- بایست یک نهضت و جنبش تامین قطعات و تعمیر ناوگان خودروهای فرسوده انجالم شود و تمامی توام ناوگان خودرویی کشور عملیاتی شود و حتی پیکان پراید 30 سال کارکرده به ناوگان کشور برگردد.
    چرا شرایط کشور ایجاب میکند از ناوگان قدیمی استافده کرد، بهانه آلودگی و اینها بگذارید کنار.
    با این کار هم نیاز مردم برطرف و هم سرمایه ها از بخش کاذب دلالی خودرو به سمت بورس و سایر موارد سرمایه گذاری مولد مثل تولیدات کشاورزی و صنعتی و مسکن هدایت خواهد شد.

  • حقیقت مسکوت حقیقت مسکوت (24 آذر 1399 ساعت 03:18)

    هر چند همه میدانند اصل مشکل تحریم و اصل به ناکارامدی اقتصاد ایران چیست و این راز همه میدانند و اما نبایست بگیم/ بگذیریم از مقال!
    اما استدلال کاملا سطحی است که 1.5 خودرو تولید 3.5 میلیارد دلار و وارداتش 15 میلیارد دلار/ این سطحی ترین مقوله به تولید اتوموبیل است.
    ایران بگمانم حدود 20 میلیون وساری دارد، با توجه اینکه وضعیت تحریم و وضعیت ناکارمدی اقتصاد تا سالهای دیگر ممکن ادامه داشته باشد، پیشنهاد رویکرد ترکیبی از صدارت و واردات است:
    1- انحصار به طور مطلق شکسته شود اجازه تاسیس شرکت و کارخانه به همه افراد داده شود با شرط تولید اقتصادی مثلا حتما هر پلتفرم سواری-وانت سبک مجموع تولدیش نباید زیر دویست هزار عدد باشد و هیچگونه کوتاهی و فرجه ندهند، بخش خصوصی واقعی و حضور شرکتهای خارجی بلامانع شود در تولید خودرو
    2- تمامی پلتفرمهای متنوع توسط شبه دولتی های خودروساز فعلی است تولید متوقف و روی یک پتلفروم مثلا سمند یا تیبا با تیراژ بالای یک میلیون انجام شود. باید تولید غیر اقتصادی زیر یک ملیون گرفته شود.
    3- واردات خودروها همواره باید معادل بیست درصد نیاز باشد، مثلا نیاز کشور دو میلیون خودرو هست باید حداقل برای دویست هزار خودرو مجوز بدهند با قیمت عوارض و هزینه زیر 10% و اما اگر اشخاص میتوانند بدون انتقال ارز خودرو وارد کنند بلا مانع باشد.
    4- این انحصار و این شبه مافیایی ها کمر اقتاصد ایارن شکسته و تولید برای اشتغال نیست و بلکه سرکیسه کردن مردم. خودرو سورای یک کالای مصرفی است و نباید تبدیل به وسیه لوکس یا سرمایه شود چون منطق اقتصادی ندارد کالای مصرفی بجای مثلا طلا بعنوان کالای سرمایه ای شود!!!
    5- تمامی طرحهای اسقاط اجباری رانتی لغو شود تا زمانی شرایط کشور نرمال شود مانند بقیه کشورها.
    6- واردات زیر 10% باید اناجم شود، تولید اگر با این شرایط مقرون به صرفه باشد خودش شکل میگرد وگرنه با توجیه ارزبری نباید این احجاف صورت بگیرد!
    7- کارگر ایران با این تورم کاهش ارزش ملی الان کمترین دستمزد در جهان دارد، انرژی ارزان و مالیات هم کم و راه فرا مالیاتی فراوان!، با این وضع اکر خودروسازی ادعای گرانی و زیان دارد، همان بهتر درب کارخانه کذایی گل بگیرند
    4- اساسا

  • یاسر یاسر (23 آذر 1399 ساعت 23:26)

    دوست عزیز این مزخرفات که نوشتید مربوط به ۴ تا آدم بی سواد است.
    ۱) میانگین قیمت ماشین با تکنولوژی ۲۰۲۱ که مصرف سوخت صدی ۵ لیتر هم داشته با شه حدودا ۷ هزار دلاره.
    ۲) تعداد ماشین در ایران حدودا ۱۵ میلیون که هر ماشین ۲۰/۰۰۰ کیلومتر بطور میانگین راه می ره در سال با مصرف صدی ۱۵ لیتر.
    ۳) یعنی ماشین ایرانی برای ۲۰/۰۰۰ کیلومتر ۳۰۰۰ لیتر بنزین دود می کنه و ماشین خارجی ۱۰۰۰ لیتر.
    ۴) هر ماشین خارجی ۲۰۰۰ لیتر مصرف کمتر سالانه ضربدر ۱۵/۰۰۰/۰۰۰ ماشین لگن توی ایران: یعنی ۳۰/۰۰۰/۰۰۰/۰۰۰ لیتر مصرف کمتر بنزین
    ۵) این سی میلیارد لیتر رو باید با نرخ فوب خلیج فارس لیتری ۵۰ سنت بفروشند ، این می شه ۱۵ میلیارد دلار ناقابل فقط توی صرفه جویی بنزین!!!!! داداش لطف جوک نگو و توجیح هم نکند و روی اعصاب ملت راه نرید.

  • سجاد سجاد (23 آذر 1399 ساعت 20:48)

    این واقعیت را باید بپذریم که فساد در صنعت خودرو سازی کشور جا خوش کرده و تا این فساد ریشه کن نشود که نمی شود این صنعت ره به جایی نمی برد و دفاع از آن حماقت محض است بهتر است هر چه زودتر در آن را بست و از آلمان . فرانسه و ژاپن و کره که خودروهای خوب می سازند خودرو وارد کرد

  • محمد محمد (23 آذر 1399 ساعت 19:13)

    سلام
    "15 میلیارد دلار باقی می ماند که این رقم صرفه جویی شده را می توان در پروژه های توسعه ای کشور به کار انداخت"
    چقدر هم که بکار انداختن 40 ساله هیچ زیر ساختی درست نکردن که هیچ (جز غارت سرمایه های ملی و نابودی طبیعت هیچ کارنامه ای مثبتی ندیدیم ما) . زیر ساخت ها رو هم نابود کردن
    نمونه ش زیاد ه لازم نیست گفت . شرم شون باد

  • سعید سعید (23 آذر 1399 ساعت 19:11)

    خواستیم بابا ارابه های مرگ ایرانیان رو جمع کنی ترمز نمیگیره به اندکی فرمون چپ میشه بابا خارجی بدین لذت و امنیتش روببریم 40 ساله چ فرقی کردن

  • arko arko (23 آذر 1399 ساعت 18:32)

    اول اینکه تحریمیم بخاطر اینه که یکی که همه قدرت دستشه سر جنگ داره با کل دنیا و مردم ایران دارن تاوان میدن.دوم اینکه مگه این همه کشور خودرو سازی دارن دیگه واردات ندارن ؟سوم مردم ما چه گناهی کرذن که مجبور هستن تحمل کنن ماشین ساخت داخل بخرن که هیچ ایمنی اپشن و ظاهر درستی نداره ؟حق ایرانی اینه خدا وکیلی ؟اگر با این پولی که میدادیم یه ماشین درست درمونی میساختن یه چیزی ولی اخه اینا ماشینه ؟حرف زیاده فقط دیگه امیدی واسه بهبود نیست.

  • بی نام بی نام (23 آذر 1399 ساعت 18:31)

    ازمردم مخوام نظر ندهندچون car.irخبرهارا پخش نمی کند

  • علی علی (23 آذر 1399 ساعت 13:15)

    واردات صددرصدبه صرفه دولت وملت است هم قیمت پایینه هم کیفیت بالاتوخارجی ها توکارشون دزدی ندارندبه نفع همه هست خودروسازی در ایران تعطیل بشه واردات آزاد.

  • محسن محسن (23 آذر 1399 ساعت 12:23)

    وقتی با کل دنیا در حال جنگ باشی مجبوری هر چیزی رو خودت تولید کنی که باعث میشه هزینش بیشتر بشه...من نمیدونم این همه کشور با اروپا و امریکا رابطه خوب دارند فقط ماییم که با همه سرجنگ داریم...مگه ادم چند بار زندگی میکنه؟!!برای هرچیز ساده باید کلی زجر بکشیم که مبادا اقایون حرفشون زمین نخوره...

  • سارینا سارینا (23 آذر 1399 ساعت 09:30)

    چرا شعر میگی ، الان توی خارج ماشینهای صفر از 4 هزار دلار تا 10 هزار دلار وجود داره که ایمنی و کیفیتش 100 برابره پرایده

  • Sam Sam (23 آذر 1399 ساعت 09:17)

    مرد حسابی ! یک ساله میخوام خودرو بخرم !
    منی ک ماهی 10 تومن درآند داشتم نمیتونم بخرم
    جوونی ک ماهی دو تومن درآمد داره چطور بخره ؟

    ب اسم حمایت جنایت و خیانت دارین میکنن ب ما ...
    حاضرم بمیرم و این خفت ها رو نبینم

    m.salim m.salim (24 آذر 1399 ساعت 09:52)

    الان یه جوون بخواد پراید بخره حتی اگه از دم قسط بکنن با سود صفر درصد باید 5 سال تمام حقوقشو بده تا یه ابزاری به اسم ماشین زیر پاش باشه
    ببندگان خدا این دهه هشتادیا که الان دوره ی جونی شونه این وضعیت مملکت
    دیروز فرار مغز ها رو داشتیم از امروز فرار همه جور شخصیتی رو از ایران داریم
    قبلا جوونا ارزشون این بود تو همین ایران یه کسب و کار کوچیک کنار پدر مادر داشته باشن الان 90 درصدشون میخوان برن خارج
    مرسی مسؤلین مرسی