قیمت ۵.۹ میلیارد تومانی کیا پیکانتو چقدر به واقعیت نزدیک است؟

قیمت ۵ میلیارد و ۹۰۸ میلیون و ۶۷۵ هزار تومان برای کیا پیکانتو در نگاه اول شاید برای یک هاچ‌بک شهری کوچک رقم بسیار بالایی به نظر برسد؛ به‌خصوص وقتی بدانیم ارزش خود خودرو در زمان خرید حدود ۱۵ هزار یورو اعلام شده است.

با این حال، بررسی ساختار هزینه‌ای، نشان می‌دهد که برای قضاوت درباره این عدد، نمی‌توان قیمت ۱۵ هزار یورویی خودرو را مستقیماً به نرخ ارز تبدیل و با قیمت فروش مقایسه کرد. بخش قابل‌توجهی از فاصله میان این دو عدد به هزینه‌های واردات، مالیات، عوارض، خدمات پس از فروش و هزینه‌های جانبی مربوط می‌شود.

قیمت قطعی کیا پیکانتو GT Line مدل ۲۰۲۷ که اخیراً از سوی کوشا خودرو اعلام شده، حدود ۵.۹ میلیارد تومان است و این شرکت در طرح فروش خود مبلغ ۳.۵ میلیارد تومان را به‌عنوان پیش‌پرداخت دریافت می‌کند. موعد تحویل نیز ۱۲۰ روز اعلام شده است.

اما آیا این قیمت با هزینه‌هایی که واردکننده اعلام کرده، قابل توضیح است؟

قیمت ۱۵ هزار یورویی، نقطه شروع محاسبه

ارزش خرید پیکانتو حدود ۱۵ هزار یورو است. نکته مهم اینجاست که خودرو با نرخ حدود ۱۸۰ هزار تومان برای هر یورو خریداری می‌شود؛ بنابراین هزینه خرید خود خودرو در زمان واردات حدود ۲.۷ میلیارد تومان خواهد بود.

از طرف دیگر، برای محاسبه تعرفه، نرخ متفاوتی مبنا قرار می‌گیرد. با توجه به محاسبه ارزش گمرکی خودرو بر اساس یورو ۱۵۵ هزار تومانی، ارزش گمرکی ۱۵ هزار یورو معادل ۲ میلیارد و ۳۲۵ میلیون تومان خواهد بود.

با تعرفه ۲۰ درصدی اعلام‌شده، فقط حقوق ورودی خودرو حدود ۴۶۵ میلیون تومان می‌شود. البته این تنها یکی از هزینه‌های مرتبط با ورود خودرو به کشور است و هزینه‌های گمرکی و سایر دیون دولتی نیز جداگانه محاسبه می‌شوند.

از سوی دیگر، حمل خودرو نیز هزینه قابل‌توجهی دارد. هزینه حمل حدود ۲۵۰۰ یورو است که با نرخ ۱۸۰ هزار تومانی، چیزی در حدود ۴۵۰ میلیون تومان می‌شود. بنابراین اگر فقط قیمت خرید خودرو، حمل و تعرفه ۲۰ درصدی را کنار هم قرار دهیم، عدد به حدود ۳.۶ میلیارد تومان می‌رسد؛ یعنی هنوز فاصله قابل‌توجهی با قیمت ۵.۹ میلیارد تومانی وجود دارد.

مالیات و سود واردکننده چقدر به قیمت اضافه می‌کنند؟

کوشا خودرو همچنین به مالیات ۱۰ درصدی و ۱۸ درصد سود واردات و خدمات پس از فروش اشاره کرده است. نکته مهم این است که این درصدها را نباید لزوماً به شکل ساده و مستقیم روی قیمت ۲.۷ میلیارد تومانی خودرو اعمال کرد؛ مبنای محاسبه هرکدام از این هزینه‌ها می‌تواند متفاوت باشد و بخشی از هزینه‌های گمرکی و قانونی نیز وارد پایه محاسبات شود.

برای نمونه، اگر تنها مالیات و سهم سود و خدمات را در نظر بگیریم، چند صد میلیون تومان دیگر به هزینه تمام‌شده اضافه می‌شود. به این موارد باید هزینه‌هایی را اضافه کرد که ممکن است در نگاه اول کمتر دیده شوند اما در واردات یک خودرو به ایران رقم قابل‌توجهی تشکیل می‌دهند.

کوشا خودرو می‌گوید هزینه ثبت سفارش، بیمه، کارمزد بانکی، انبارداری، عوارض بندری، بازرسی، استاندارد، هزینه مالی و مجوز وزارت راه از جمله هزینه‌هایی است که توسط شرکت پرداخت می‌شود. علاوه بر این، هزینه‌هایی مانند کاردکس، گواهی اسقاط و حمل ریالی نیز در ساختار هزینه واردکننده قرار دارند.

برای حمل ریالی نیز رقم حدود ۳۰ میلیون تومان اعلام شده است. همچنین کمیسیون فروش شرکت ۲ درصد عنوان شده که در قیمت نهایی اثر می‌گذارد.

یک هزینه مهم دیگر؛ شماره‌گذاری

یکی از ارقام قابل‌توجه دیگر، هزینه شماره‌گذاری است. طبق توضیح روابط عمومی کوشا خودرو، شماره‌گذاری معادل ۱۰ درصد ارزش ریالی خودرو محاسبه می‌شود. اگر ارزش مبنا را همان ارزش خرید ۱۵ هزار یورویی با نرخ ۱۸۰ هزار تومان در نظر بگیریم، این بخش به‌تنهایی حدود ۲۷۰ میلیون تومان خواهد بود.

البته تمام هزینه‌هایی که در نهایت باعث افزایش قیمت خودرو می‌شوند، بر عهده واردکننده نیستند. کوشا خودرو تأکید کرده هزینه‌هایی مانند شماره‌گذاری، آلایندگی، مالیات ماده ۲۸، مالیات ماده ۳۰، بند «ج» قانون بودجه، بیمه شخص ثالث و عوارض شهرداری در دسته هزینه‌هایی قرار می‌گیرند که بر عهده خریدار است. بنابراین برای مقایسه دقیق باید مشخص شود قیمت ۵.۹ میلیارد تومانی دقیقاً شامل کدام‌یک از این هزینه‌هاست و کدام موارد هنگام شماره‌گذاری یا تحویل خودرو جداگانه از مشتری دریافت می‌شوند.

پس قیمت ۵.۹ میلیارد تومان ساختگی است؟

با اطلاعاتی که کوشا خودرو ارائه کرده، نمی‌توان گفت رقم ۵.۹ میلیارد تومان از نظر محاسباتی غیرممکن یا بی‌اساس است. اتفاقاً وقتی نرخ خرید ۱۸۰ هزار تومانی یورو، نرخ گمرکی ۱۵۵ هزار تومانی، حمل حدود ۲۵۰۰ یورو، تعرفه ۲۰ درصدی، مالیات، سود و خدمات ۱۸ درصدی، هزینه‌های گمرکی، اسقاط، شماره‌گذاری و سایر هزینه‌های قانونی را کنار هم قرار می‌دهیم، رسیدن قیمت تمام‌شده به محدوده ۵ تا ۶ میلیارد تومان قابل تصور است.

اما یک نکته مهم وجود دارد: اطلاعات اعلام‌شده برای اثبات دقیق رقم ۵.۹ میلیارد تومان کافی نیست؛ چرا که که مبلغ دقیق بسیاری از هزینه‌ها، مبنای محاسبه برخی درصدها و نحوه اعمال سود و خدمات پس از فروش به‌صورت جزئی منتشر نشده است. بنابراین نمی‌توان از روی این ارقام، دقیقاً به عدد ۵ میلیارد و ۹۰۸ میلیون و ۶۷۵ هزار تومان رسید.

به زبان ساده، قیمت ۵.۹ میلیارد تومانی پیکانتو با ساختار هزینه‌ای اعلام‌شده قابل توضیح است، اما هنوز قابل راستی‌آزمایی کامل نیست.

این تفاوت مهمی است. یک واردکننده ممکن است واقعاً برای رساندن خودروی ۱۵ هزار یورویی به بازار ایران با مجموعه‌ای از هزینه‌ها و عوارض، چند میلیارد تومان هزینه کند؛ اما برای اینکه مشخص شود قیمت اعلامی منصفانه یا دقیق است، باید جزئیات کامل محاسبات از جمله ارزش گمرکی، حقوق ورودی، مالیات، هزینه‌های دولتی، سود و هزینه خدمات پس از فروش منتشر شود.

در نهایت، آنچه امروز می‌دانیم این است که قیمت ۵.۹ میلیارد تومانی پیکانتو، قیمت قطعی اعلام‌شده برای عرضه این خودرو در شهریور ۱۴۰۵ است؛ نه اینکه خود خودرو ۵.۹ میلیارد تومان ارزش ارزی داشته باشد. ارزش خرید ۱۵ هزار یورویی تنها یکی از اجزای زنجیره قیمت‌گذاری است و فاصله حدود ۳.۲ میلیارد تومانی میان ارزش خرید خودرو و قیمت نهایی، عمدتاً در مسیر واردات، مالیات، عوارض، خدمات، هزینه‌های مالی و سایر هزینه‌های قانونی شکل می‌گیرد.

بنابراین پاسخ کوتاه این است: بله، قیمت ۵.۹ میلیارد تومان از نظر ساختار هزینه‌ای قابل تصور است؛ اما برای اینکه بگوییم این عدد دقیقاً چگونه به دست آمده، هنوز ریز محاسبات کافی در دسترس نیست.