بازدید از مرکز تست تصادف ایران؛ ادامه تلاش‌ها برای ارتقا ایمنی خودروها

سازمان بازرسی کیفیت و استاندارد ایران (ISQI) در روز چهارشنبه 27 خرداد 1405، برای دومین بار از زمان تاسیس، طی مراسمی امکان بازدید خبرنگاران و اصحاب رسانه از نخستین مرکز تست تصادف ایران (AQS) را فراهم کرد. در این مراسم که با حضور جمعی از مدیران ISQI و مدیرعامل جدید AQS برگزار شد، مسئولان این مرکز ضمن تشریح بخش‌ها و مراحل مختلف روند تست‌ها و اخذ تأییدیه و ارائه چشم‌اندازی از برنامه‌های آینده مرکز، طی یک نشست خبری به سوالات خبرنگاران پاسخ دادند. عملیات عمرانی این مجموعه تخصصی در زمینی به مساحت ۲۶ هزار متر مربع در استان البرز از خرداد ماه 1402 آغاز شد و اکنون آماده انجام تست‌های تصادف اجباری تدوین‌شده در قوانین سازمان استاندارد کشور است.

تا پیش از راه‌اندازی این مرکز، خودروسازان و مونتاژ کاران داخلی برای انجام تست‌های تصادف محصولات خود ناچار بودند خودروهای خود را از طریق کشورهای واسطه به مراکز خارجی ارسال کنند؛ فرآیندی زمان‌بر، پرهزینه و وابسته به شرایط لجستیکی و اداری کشورهای مقصد. این روند معمولاً حدود ۶ ماه به طول می‌انجامید. به گفته مسئولین AQS، مرکز تست تصادف ایران با هدف برطرف کردن همین خلأ ایجاد شده و توانسته زمان فرآیند آزمون را به حدود یک هفته رسانده و هزینه‌های هر تست را حدود 10 هزار یورو کاهش دهد؛ دستاوردی که می‌تواند سرعت توسعه محصولات جدید و بروزرسانی پلتفرم‌های فعلی را به شکل چشمگیری افزایش دهد. 

AQS همچنین تنها مرکز تست تصادف فعال در خاورمیانه به‌شمار می‌رود؛ مزیتی که می‌تواند علاوه بر پاسخ‌گویی به نیاز خودروسازان داخلی، ظرفیت ارائه خدمات به شرکت‌های منطقه‌ای و همکاری‌های بین‌المللی را نیز فراهم کند.

مرکز تست تصادف AQS در چه سطحی تست انجام می‌دهد؟

آزرمون های مرکز تست تصادف AQS در فاز نخست فعالیت، به‌طور کامل بر اجرای دستورالعمل‌های پایه اجباری متمرکز است؛ دستورالعمل‌هایی که برای اخذ تأییدیه شماره‌گذاری و رعایت حداقل استانداردهای ایمنی، ضروری محسوب می‌شوند.

طول خط تست در این مجموعه، 236 متر است و توانایی انجام تست‌ها برای خودروهایی تا وزن 3.5 تن را تا سرعت 110 کیلومتر بر ساعت نیز دارا است؛ اما اکنون تست‌ها با توجه به الزامات حداقلی سازمان استاندارد با سرعت 56 کیلومتر بر ساعت انجام می شود.

همچنین طبق اعلام محمدحسن جبلی، مدیرعامل جدید AQS؛ این روزها جلساتی در سطح ملی برای تدوین تست‌هایی سختگیرانه تر موسوم به IRNCAP در حال برگزاری است که در صورت به نتیجه رسیدن این جلسات، برای نخستین بار در تاریخ خودروسازی کشور می توانیم شاهد انتشار رتبه بندی ایمنی محصولات تولید داخل باشیم.

در حال حاضر، رگولیشن‌های بین‌المللی R34، R94 و R95 در این مرکز اجرا می‌شوند؛ مجموعه‌ای از آزمون‌های اصلی که شامل برخورد از جلو، جانبی و عقب می شود.

1) تست برخورد از جلو (R94) (Moderate overlap)

در این آزمون، خودرو با سرعت ۵۶ کیلومتر بر ساعت (با سطح مقطع 40%) به یک مانع صلب 110 تنی برخورد می‌کند. روی این مانع یک صفحه تخته‌چندلای مخصوص با ضخامت ۱۸ تا ۲۲ میلی‌متر نصب می‌شود تا معیارهای تغییر شکل کنترل‌شده رعایت شود.

هدف این تست سنجش مقاومت سازه در برخورد مستقیم، ارزیابی حفظ فضای زنده برای سرنشین، عملکرد کیسه‌های هوا و کمربندها، میزان جابه‌جایی پدال‌ها، ستون‌ها و سطوح داخلی و امکان امدادرسانی پس از تصادف است.

هدف این تست، بررسی رفتار خودرو در برخوردهای رایج در جاده‌ها است که شامل انحراف ناگهانی، ورود به لاین روبه‌رو، برخورد با گوشه موانع، ارزیابی دفرمگی کابین، عملکرد سامانه‌های نگه‌دارنده سرنشین (ایربگ‌ها، کمربندها)، سنجش پایداری پاها، سینه و سر و میزان امکان خارج‌سازی سرنشین پس از حادثه می شود.

همچنین حالت هم‌پوشانی کامل (Full Overlap)، نیز در ایران تدوین شده اما هنوز الزامی نیست. با ارتقای استانداردهای خودرویی از ۸۵ به ۱۲۲ گانه، این تست نیز در آینده جزو الزامات خواهد شد.

2) تست ضربه جانبی (R95)

این تست شبیه‌ساز تصادف‌های جانبی، مانند چهارراه‌ها، ورود ناگهانی به خیابان و برخورد خودروها از بغل است.

این تست با برخورد یک سایدبار متحرک با وزن 950 کیلوگرم و ابعاد استاندارد به بخش جانبی خودرو انجام می‌شود و میزان دفرمگی ستون‌ها، درها و نشیمن‌گاه سرنشین، حفاظت از ناحیه لگن، قفسه سینه و سر مورد بررسی قرار می‌گیرد.

هدف تست تصادف جانبی نیز جلوگیری از ورود بدنه به فضای سرنشین، سنجش عملکرد ایربگ جانبی و پرده‌ای، مقاومت ساختاری بدنه و کف خودرو و اطمینان از امکان نجات و دسترسی پس از وقوع حادثه است. این تست از رگولیشن‌های ایمنی پایه در جهان است و AQS آن را با دقت کامل انجام می‌دهد.

مدیران AQS همچنین از برنامه‌ریزی‌ها برای تأمین زیرساخت انجام تست‌های متفاوتی از جمله تست برخورد جانبی با ستون (Side Pole Test) خبر دادند. این تست‌ها در صورت اجرایی شدن استانداردهای 122 گانه، برای خودروها اجباری خواهند شد.

3) تست برخورد از عقب (R34)

این آزمون برای سنجش عملکرد خودرو در برخوردهای رایج ترافیکی به‌خصوص در بزرگراه‌ها طراحی شده است.

هدف اصلی، جلوگیری از وقوع آتش‌سوزی در ضربه از عقب، حفظ سلامت مخزن سوخت و سیستم انتقال، بررسی شتاب و نیروی وارد بر سرنشینان، عملکرد صحیح کمربند و کیسه‌های هوا و کنترل تغییر شکل قسمت عقب است.

چه تست‌هایی در AQS انجام می‌شود؟

قوانین تدوین‌شده توسط سازمان استاندارد ایران، خودروسازان را ملزم به اخذ گواهی تأیید نوع (TA) برای همه محصولات جدیدی که برای بازار ایران در نظر گرفته شده‌اند می‌کند، همچنین خودروسازان موظف‌اند به طور سالیانه تست‌های بازرسی تطابق تولید COP را نیز برای محصولات تولیدی خود اخذ کنند، انجام این تست‌ها برای خودروسازانی که فاقد تجهیزات بررسی استحکام بدنه هستند، با عبور تیراژ تولید محصول از 2000 دستگاه اجباری می شود و خودروسازانی که از زیرساخت‌های بررسی استحکام بدنه برخوردارند نیز با عبور تیراژ تولید هر محصول از 5000 دستگاه باید برای انجام این تست‌ها اقدام کنند، انتخاب خودرو برای اخذ گواهی تطابق تولید نیز توسط سازمان استاندارد و به صورت تصادفی از میان نمونه‌های تولیدشده انجام خواهد شد.

جزئیات این تست‌ها مطابق اصل محرمانگی در اختیار سازمان استاندارد ایران قرار می‌گیرد و تصاویر و نتایج این آزمون ها تنها در صورت درخواست خودروساز یا این سازمان قابل انتشار خواهد بود.

مدیران AQS در نشست امروز همچنین به قابلیت‌های این سازمان برای ارائه تحلیل داده‌ها به خودروسازان در راستای شناخت بیشتر ضعف‌ها و کمک به بهبود کیفیت محصولات اشاره کرده و از برنامه‌ریزی برای همکاری با دانشگاه‌های برتر کشور به منظور آشنایی بیشتر دانشجویان مهندسی مکانیک (خودرو) با طراحی و ساختار ایمنی خودروهای روز خبر دادند.